[vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”30px”][vc_custom_heading text=”Rzecz o Franciszku Lepichu i jego \u017cyciowej pasji \u2013 fotografowaniu” font_container=”tag:h2|text_align:center” use_theme_fonts=”yes” css=”.vc_custom_1629749946979{border-bottom-width: 1px !important;padding-bottom: 10px !important;border-bottom-color: #cccccc !important;border-bottom-style: solid !important;}”][vc_empty_space height=”30px”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text]<\/p>\n
Franciszek Lepich ca\u0142e swoje \u017cycie zwi\u0105za\u0142 z Oleszk\u0105 \u2013 jedn\u0105 z najbardziej urokliwych \u015bl\u0105skich wsi le\u017c\u0105cych u podn\u00f3\u017ca G\u00f3ry \u015bw. Anny, w gminie Zdzieszowice. Od po\u0142udnia wie\u015b ta s\u0105siaduje z \u017byrow\u0105, a od zachodu z Jasion\u0105, do kt\u00f3rej administracyjnie nale\u017cy Kolonia \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 Oleszki usytuowana po lewej stronie drogi prowadz\u0105cej do tej miejscowo\u015bci. W\u0142a\u015bnie tam Franciszek przyszed\u0142 na \u015bwiat 9 pa\u017adziernika 1909 roku \u2013 wtedy Oleszka i ca\u0142y G\u00f3rny \u015al\u0105sk stanowi\u0142y jeszcze terytorium niemieckie. By\u0142 najstarszy z pi\u0119ciorga dzieci Franza i Marii Leppich\u00f3w (w 1911 roku urodzi\u0142a si\u0119 Hedwig, w 1913 \u2013 Waleska, w 1919 \u2013 Nicolaus, a w 1924 \u2013 Klara). Na chrzcie nadano mu imi\u0119 po ojcu \u2013 Franz. Po II wojnie \u015bwiatowej, gdy \u015al\u0105sk zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony do Polski i zacz\u0119to z jego przestrzeni publicznej rugowa\u0107 wszelkie \u015blady niemiecko\u015bci, Leppichowie \u2013 podobnie jak wielu innych \u015al\u0105zak\u00f3w \u2013 zostali zmuszeni do zmiany swoich niemieckobrzmi\u0105cych imion i nazwisk na bardziej s\u0142owia\u0144skie. Od tego momentu Franz Leppich by\u0142 Franciszkiem Lepichem.<\/p>\n
W 1915 roku Franciszek rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w o\u015bmioklasowej szkole powszechnej w Jasionej, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w 1923 roku. Ten okres jego \u017cycia przypada na czasy I wojny \u015bwiatowej (1914\u20131918) i formowania si\u0119 pa\u0144stwa polskiego po jej zako\u0144czeniu, a tak\u017ce na lata trzech powsta\u0144 \u015bl\u0105skich (1919, 1920 i 1921), zorganizowanych przez ludno\u015b\u0107 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska domagaj\u0105c\u0105 si\u0119 przy\u0142\u0105czenia tego regionu do Polski. Po plebiscycie przeprowadzonym 20 marca 1921 roku, maj\u0105cym rozwi\u0105za\u0107 problem przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej tego terytorium, cz\u0119\u015b\u0107 G\u00f3rnego \u015al\u0105ska z Oleszk\u0105 nadal pozostawa\u0142a w pa\u0144stwie niemieckim.<\/p>\n
\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”383″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded” onclick=”link_image”][vc_column_text]<\/p>\n
Franciszek Lepich. Kolonia Jasiona (niem. Jeschona), lata 30. XX w.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n W 1924 roku Franciszek zacz\u0105\u0142 terminowa\u0107 u mistrza ko\u0142odziejskiego Heinricha Grossa w Le\u015bnicy (powiat strzelecki). Dlatego mieszka\u0142 u niego od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku. W ka\u017cdy poniedzia\u0142ek wczesnym rankiem ojciec zawozi\u0142 go furmank\u0105 do Le\u015bnicy wraz z przygotowanym prowiantem. Bywa\u0142o, \u017ce po zaj\u0119ciach w warsztacie Franciszek opiekowa\u0142 si\u0119 pi\u0119ciorgiem dzieci swego gospodarza. Na sobot\u0119 i niedziel\u0119 wraca\u0142 do domu w Kolonii i tylko wtedy m\u00f3g\u0142 pomaga\u0107 rodzicom w gospodarstwie. Dziwi\u0142o to s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rzy pytali jego ojca: Jak ty tak mo\u017cesz swojego nojstarszego synka posy\u0142a\u0107 na nauka, jak ty mosz tyla roboty w d\u00f3ma? Po zdaniu egzaminu czeladniczego w 1927 roku Franciszek znalaz\u0142 zatrudnienie w warsztacie swego mistrza, gdzie przepracowa\u0142 pi\u0119\u0107 lat, doskonal\u0105c umiej\u0119tno\u015bci zawodowe. W 1932 roku wr\u00f3ci\u0142 do domu na sta\u0142e i za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asny warsztat ko\u0142odziejski. Pracowa\u0142 w nim w pojedynk\u0119 do 1936 roku, wykonuj\u0105c na zam\u00f3wienie powozy, fury i bryczki oraz narz\u0119dzia dla rolnik\u00f3w i gospodarstw domowych. \u015awiadczy\u0142 tak\u017ce us\u0142ugi stolarskie, kt\u00f3re obejmowa\u0142y stolark\u0119 budowlan\u0105 (okna, drzwi, schody itp.), drewniane wyposa\u017cenie dla miejscowych obiekt\u00f3w sakralnych (\u0142awki, schody, lampy, \u015bwieczniki, ramy itp.), a nawet sanki i narty z drewna jesionowego lub bukowego, na kt\u00f3rych szusowano po annog\u00f3rskich stokach. Prowadzi\u0142 warsztat i w dalszym ci\u0105gu pomaga\u0142 rodzicom w gospodarstwie. W 1935 roku zmar\u0142a jego matka. Rok p\u00f3\u017aniej zatrudni\u0142 si\u0119 w charakterze ko\u0142odzieja i cie\u015bli w przypa\u0142acowym maj\u0105tku w \u017byrowej u Hansa Clemensa i Elisabeth von Francken-Sierstorpff \u2013 ostatnich w\u0142a\u015bcicieli \u201ezamku\u201d. Ta praca umo\u017cliwi\u0142a mu dalsze doskonalenie w zawodzie, czego zwie\u0144czeniem by\u0142 pozytywnie zdany egzamin na mistrza w zawodzie ko\u0142odzieja przed komisj\u0105 egzaminacyjn\u0105 Izby Rzemie\u015blniczej (niem. Handwerkskammer) w Opolu 2 wrze\u015bnia 1938 roku.<\/p>\n Wybuch II wojny \u015bwiatowej nie przeszkodzi\u0142 Franciszkowi w o\u017cenku z Gertrud\u0105 Smiatek z Jasionej. \u015alub cywilny zawar\u0142 8 czerwca 1941 roku w Standesamcie (niemiecki odpowiednik Urz\u0119du Stanu Cywilnego), kt\u00f3ry mie\u015bci\u0142 si\u0119 w budynku znajduj\u0105cym si\u0119 przy wje\u017adzie do \u017cyrowskiego pa\u0142acu, a \u015blub ko\u015bcielny \u2013 dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej w ko\u015bciele parafialnym pw. \u015bw. Marii Magdaleny w Jasionej. Z tego zwi\u0105zku w czasie wojny urodzi\u0142o si\u0119 troje dzieci: Berthold Karol, Norbert Franciszek i jego bezimienny brat bli\u017aniak, kt\u00f3ry zmar\u0142 podczas porodu. W grudniu 1943 roku Franciszek \u201ezosta\u0142 zabrany\u201d na wojn\u0119 i s\u0142u\u017cy\u0142 jako szeregowy \u017co\u0142nierz w niemieckim wojsku a\u017c do jej zako\u0144czenia. W 1945 roku trafi\u0142 do ameryka\u0144skiej niewoli. Do domu rodzinnego wr\u00f3ci\u0142 na pocz\u0105tku 1947 roku, kiedy to G\u00f3rny \u015al\u0105sk znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c w granicach Polski. W dniu 1 wrze\u015bnia 1947 roku podj\u0105\u0142 prac\u0119 w wybudowanych przed wojn\u0105 Zak\u0142adach Koksowniczych w Zdzieszowicach. Mimo to znajdowa\u0142 czas na prowadzenie warsztatu i zajmowanie si\u0119 gospodarstwem. W 1971 roku przeszed\u0142 na emerytur\u0119, by opiekowa\u0107 si\u0119 chor\u0105 \u017con\u0105 i wnuczk\u0105 Gabriel\u0105 \u2013 c\u00f3rk\u0105 Bronis\u0142awy. Po \u015bmierci \u017cony w 1982 roku nadal prowadzi\u0142 gospodarstwo rolne, pracowa\u0142 w warsztacie i w swojej pasiece. Ule wykona\u0142 sam. Robi\u0142 je zreszt\u0105 nie tylko dla siebie, ale i dla innych pszczelarzy, opieraj\u0105c si\u0119 na do\u015bwiadczeniach ks. Jana Dzier\u017cona. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wieloma lokalnymi pszczelarzami, zw\u0142aszcza z ks. Jerzym Weso\u0142ym \u2013 miejscowym proboszczem, oraz Alojzym Trel\u0105 \u2013 kierownikiem szko\u0142y podstawowej w Jasionej. Dzieli\u0142 si\u0119 z nimi swoj\u0105 wiedz\u0105, wymienia\u0142 si\u0119 do\u015bwiadczeniami i udost\u0119pnia\u0142 im posiadan\u0105 literatur\u0119.<\/p>\n Gdy jego dzieci opu\u015bci\u0142y rodzinne gniazdo i zacz\u0119\u0142y budowa\u0107 w\u0142asne domy, wykona\u0142 dla nich kompletn\u0105 stolark\u0119 okienn\u0105 i drzwiow\u0105. Co wa\u017cne, zadba\u0142 wcze\u015bniej o to, by jego potomstwo zdoby\u0142o wykszta\u0142cenie, bo chcia\u0142, \u017ceby mia\u0142o lepszy start \u017cyciowy ni\u017c on. Dlatego mawia\u0142 cz\u0119sto: Jo\u0142 od wo\u0142s nic nie chca, jo\u0142 w\u00f3m ty\u017c nic niy d\u00f3m, yno wykszta\u0142cynie. Do 1999 roku pozostawa\u0142 w bardzo dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Je\u017adzi\u0142 na rowerze, odwiedza\u0142 dzieci i wnuki, uczestniczy\u0142 we wszystkich uroczysto\u015bciach rodzinnych \u2013 chrzcinach, roczkach, komuniach, urodzinach i weselach. Doczeka\u0142 si\u0119 13 wnuk\u00f3w i 4 prawnuk\u00f3w. Do\u017cy\u0142 90 lat. Zmar\u0142 21 lutego 2000 roku.<\/p>\n Osobny rozdzia\u0142 jego \u017cycia stanowi\u0142a przygoda z fotografi\u0105. Interesowa\u0142 si\u0119 ni\u0105 ju\u017c od najm\u0142odszych lat. Pierwszy aparat fotograficzny dosta\u0142 w prezencie \u201ena Dzieci\u0105tko\u201d, czyli w Bo\u017ce Narodzenie, gdy mia\u0142 14 lat. By\u0142 to aparat kliszowy na szklane negatywy o wymiarach 60\u00d790 i 90\u00d7120 mm. P\u00f3\u017aniej postara\u0142 si\u0119 o nowocze\u015bniejszy model na szklane klisze o wymiarach 120\u00d7150 mm. Opr\u00f3cz tego urz\u0105dzi\u0142 dla siebie pracowni\u0119 fotograficzn\u0105 z ciemni\u0105. Wyposa\u017cy\u0142 j\u0105 w powi\u0119kszalnik w\u0142asnej konstrukcji oraz rzutnik umo\u017cliwiaj\u0105cy ogl\u0105danie zdj\u0119\u0107 na ekranie lub \u015bcianie. Wykonywanie zdj\u0119\u0107 aparatem kliszowym na szklane negatywy, zw\u0142aszcza w terenie, by\u0142o uci\u0105\u017cliwe, albowiem opr\u00f3cz sporych rozmiar\u00f3w aparatu i niezb\u0119dnego statywu oraz specjalnej p\u0142achty trzeba by\u0142o d\u017awiga\u0107 szklane negatywy \u2013 ka\u017cdy z nich by\u0142 zamkni\u0119ty w osobnej kasecie. Ich liczba odpowiada\u0142a liczbie zaplanowanych zdj\u0119\u0107. Franciszek posiada\u0142 aparat fotograficzny wyposa\u017cony ju\u017c w samowyzwalacz, dlatego m\u00f3g\u0142 si\u0119 fotografowa\u0107 z lud\u017ami pozuj\u0105cymi mu do zdj\u0119\u0107 grupowych. Przedtem jednak musia\u0142 oceni\u0107 i ustawi\u0107 kadr, nastawi\u0107 ostro\u015b\u0107 oraz czas na\u015bwietlania i dopiero wtedy uruchomi\u0107 samowyzwalacz. Fotografowanie do\u015b\u0107 wcze\u015bnie sta\u0142o si\u0119 jego pasj\u0105, a wie\u015b\u0107 o fotografie amatorze b\u0142yskawicznie rozesz\u0142a si\u0119 po okolicy. Opr\u00f3cz ludzi fotograf amator uwiecznia\u0142 na szklanych kliszach lokalne budowle (m.in. dworzec w Zdzieszowicach czy dom przy \u017cyrowskiej szkole podczas rozbi\u00f3rki). Sporo jego zdj\u0119\u0107 dotyczy pa\u0142acu w \u017byrowej i jego w\u0142a\u015bcicieli. Powsta\u0142y one w okresie, gdy by\u0142 on tam zatrudniony (np. przesadzanie okaza\u0142ego buka w przypa\u0142acowym parku czy posadowienie figury Madonny z anio\u0142kiem na grobie zmar\u0142ej w trzecim roku \u017cycia hrabianki). Fotografowa\u0142 pa\u0142acowe wn\u0119trza i znajduj\u0105ce si\u0119 tam rze\u017aby, obrazy, \u017cyrandole, kominki… Swoje zdj\u0119cia prezentowa\u0142 co pewien czas w Oleszce, w sali nale\u017c\u0105cej do rodziny Bomb\u00f3w. Nale\u017cy tu doda\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z innymi lokalnymi fotografami, m.in. ze swoim krewnym od strony \u017cony Gerhardem Szatonem z G\u00f3ry \u015bw. Anny. Wielu s\u0105siad\u00f3w posz\u0142o w ich \u015blady. Niniejszy tekst powsta\u0142 na podstawie \u017cyciorysu spisanego w\u0142asnor\u0119cznie przez Franciszka Lepicha 22 lipca Helga Bieniusa<\/em> [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”100px”][vc_single_image image=”496″ img_size=”full” alignment=”center”][vc_column_text]<\/p>\n Dofinansowano ze \u015brodk\u00f3w Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodz\u0105cych z Funduszu Promocji Kultury – Pa\u0144stwowego Funduszu Celowego [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column][vc_empty_space height=”30px”][vc_custom_heading text=”Rzecz o Franciszku Lepichu i jego \u017cyciowej pasji \u2013 fotografowaniu” font_container=”tag:h2|text_align:center” use_theme_fonts=”yes” css=”.vc_custom_1629749946979{border-bottom-width: 1px !important;padding-bottom: 10px !important;border-bottom-color: #cccccc !important;border-bottom-style: solid !important;}”][vc_empty_space height=”30px”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text] Franciszek Lepich ca\u0142e swoje \u017cycie zwi\u0105za\u0142 z Oleszk\u0105 \u2013 jedn\u0105 z najbardziej urokliwych \u015bl\u0105skich wsi le\u017c\u0105cych u podn\u00f3\u017ca G\u00f3ry \u015bw. Anny, w gminie Zdzieszowice. Od po\u0142udnia wie\u015b ta s\u0105siaduje z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":13,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=239"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":722,"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/239\/revisions\/722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/franciszeklepich.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPo wojnie przysz\u0142o na \u015bwiat kolejnych troje jego dzieci \u2013 J\u00f3zef, Bronis\u0142awa i Antoni. Na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych na mocy ustawy o rejestracji i przymusowym wykupie maszyn przemys\u0142owych Franciszek zosta\u0142 pozbawiony wyposa\u017cenia warsztatu. Poniewa\u017c warsztat ko\u0142odziejsko-stolarski nie m\u00f3g\u0142 funkcjonowa\u0107 bez maszyn do obr\u00f3bki drewna, Franciszek skonstruowa\u0142 ich prymitywne zamienniki.<\/p>\n
\nW latach mi\u0119dzywojennych mieszka\u0144cy Oleszki i okolicznych wsi, g\u0142\u00f3wnie \u017byrowej i Jasionej, zapraszali go do siebie, by uwiecznia\u0142 na szklanych kliszach wa\u017cne dla nich uroczysto\u015bci rodzinne (wesela, chrzciny, roczki, komunie) i wydarzenia religijne (procesje odpustowe, stawianie o\u0142tarzy na Bo\u017ce Cia\u0142o). Wiele kobiet i m\u0119\u017cczyzn zamawia\u0142o u niego zdj\u0119cia portretowe oraz zdj\u0119cia do legitymacji lub innego dokumentu to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n
\nGdy spojrzymy na Franciszka Lepicha przez pryzmat jego biografii i zainteresowa\u0144, jawi si\u0119 nam on cz\u0142owiekiem niezwyk\u0142ym, a przy tym bardzo skromnym, nieafiszuj\u0105cym si\u0119 swoimi talentami i swoj\u0105 wielk\u0105 pasj\u0105 \u2013 fotografowaniem.<\/p>\n***<\/strong><\/h3>\n
\n1962 roku oraz dokumentu potwierdzaj\u0105cego z\u0142o\u017cenie przez niego egzaminu na mistrza w zawodzie ko\u0142odzieja, a tak\u017ce relacji i wspomnie\u0144 Franciszkowych dzieci \u2013 Bertholda (l. 79), Bronis\u0142awy (l. 72) i Antoniego (l. 70) \u2013 oraz Annemarie Kusch (l. 92) z Le\u015bnicy, c\u00f3rki Heinricha Grossa, u kt\u00f3rego Franciszek uczy\u0142 si\u0119 ko\u0142odziejstwa.<\/p>\n
\nprezes Stowarzyszenia \u201eNasze Dziedzictwo\u201d w Z\u0307yrowej<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\ni ze \u015brodk\u00f3w Samorz\u0105du Wojew\u00f3dztwa Opolskiego<\/span><\/p>\n